Trời ngập nắng.  Cái nóng giữa trưa
    gay gắt như thiêu như đốt.  Ông mặt trời đỏ ké
    nằm ngay trên đỉnh đầu khó chịu, bứt rứt.  
    Không một cơn gió, không một đám mây đi
    qua.  Cứ như tụi nó đang rủ nhau trốn biệt ở
    một nơi nào đó xa xôi lắm.  Căn nhà bé xíu
    bên hông ngôi đình cũ được che tạm bợ bằng
    miếng tôn rách càng nung thêm cái nóng đổ
    lửa lên đầu của những người sống trong nhà.  
       Mà nhà có ai đâu nhiều.  Một ông già và thằng nhỏ gọi ổng bằng Ngoại.  Không
biết cha mẹ nó là ai.  Chỉ biết có một ngày ông già sửa xe đạp sống đơn độc bên ngôi
đình cũ ẵm về chái lều ọp ẹp của mình một đứa bé còn đỏ hỏn trong tay.  Tối đến
thằng nhỏ ngoặt nghẹo khóc oe oe từng tiếng đứt quãng.  Nửa đêm bà hàng xôi bắp
phải bò dậy xách cái đèn dầu tù mù qua gõ vào tấm vách hỏi thăm.  Từ đó, sáng nào
bà cũng đưa cho ông già một lon gui gô đựng đầy nước chắt dẻo quánh từ nồi hầm
bắp nếp nấu xôi của bà.  Thằng nhỏ vậy mà dễ nuôi.  Chỉ cần cho mấy muỗng đường
vào lon nước bắp cho bú thế sữa mà nó vẫn lớn vùn vụt.  Bà con chòm xóm gọi nó
là thằng Lượm, riết rồi thành tên.  Nhỏng qua nhỏng lại thằng nhỏ còn cầm bù lon,
mỏ lết chạy lon ton bây giờ nó đã biết phụ Ngoại ngồi sửa xe đạp ngoài đầu xóm rồi
đó.  

     Khu xóm nó ở nghèo lắm.  Những dãy nhà nhỏ xíu sát vách nhau được che tạm
bợ bằng những tấm gỗ tạp, những miếng tôn sét, thùng cạc tông.  Thứ gì đem che
được là người ta lấy đắp lên hết mấy lỗ hổng nhìn loang lỗ như bộ quần áo của thằng
nhỏ mù bán vé số hay đi qua xóm mỗi chiều.  Thằng nhỏ ốm tong hệt cây tăm xỉa
răng.  Ngày nào cũng đúng giữa trưa khi thằng Lượm đi học về bưng tô cơm ra ngồi
chéo bên hiên nhà thì con chó vàng dắt thằng nhỏ mù đi qua.  Trời ơi, bây lớn mà
tướng nó lủ khủ như một ông già.  Bộ quần áo rộng thùng thình đeo trên người gầy
sạm.  Chiếc gậy dò đường không bao giờ rời khỏi người nó, đeo đẳng trên tay như
một biểu tượng của sự bất hạnh không thể chia lìa.  Nó lầm lì ít nói.  Mấy lần Lượm
mon men lại hỏi chuyện làm quen, nó chỉ trả lời nhát gừng có lệ.  Ngày nắng gắt, nó
hay dắt con vàng ngồi nghỉ chân dưới bóng mát của giàn bầu trong góc vườn.  Mới
ngày nào Ngoại cắm mấy cây cọc làm giàn cho dây bầu leo mà chỉ qua một mùa mưa
lá đã trổ xanh mướt.  Mấy trái non mập ú lún phún lông tơ nặng triũ giàn.  Hàng xóm
đi qua ai cũng khen Ngoại mát tay, rồi chặc lưỡi hít hà, “Giàn bầu sai trái quá, canh
bầu nấu với râu tôm ngon hết biết à nghe!”.  Thằng nhỏ mù ngồi hấp háy đôi mắt
đục lờ, nghiêng tai hóng nghe người ta nói mà có thấy được trái bầu, trái bí nào đâu.  
Lượm nghĩ bụng khi bầu chín quả nó sẽ nấu canh bầu để Ngoại ăn cho mát rồi sẽ
bưng mời thằng nhỏ một tô, không ngọt xuống tới cuống họng thì thôi.  Nghĩ vậy,
nhưng khi đụng phải bộ mặt lầm lì chịu đựng của nó Lượm bổng thấy khớp.  Ngoại
hay nói “Nghèo không phải là một cái tội nhưng khinh khi cái nghèo thì tội lắm con
ơi!”.  Lượm chỉ sợ nó nghĩ Lượm coi thường nó, coi thường cái nghèo hèn rách rưới
của nó thôi.  Vậy mà đôi lần Lượm bắt gặp nó nói chuyện với con vàng, miệng lầm
bầm cái gì Lượm nghe không rõ.  Con vàng nằm xoài gác đầu lên chân thằng nhỏ,
mắt lim dim thỉnh thoảng lại vểnh tai lên nghe ngóng rồi gừ gừ nho nhỏ trong cổ như
đang nói chuyện với cậu chủ.  Còn thằng nhỏ vòng đôi tay gầy guộc qua cổ con chó
vuốt ve trìu mến, nét mặt nó bỗng trở nên sáng rỡ không còn cái vẻ khắc khổ, buồn
bã hàng ngày.  Lượm chợt nhận thấy trong cái tận cùng của sự cô đơn người ta cần
biết bao tình yêu thương đùm bọc ngay cả khi nó không đến được từ tình đồng loại.  
Có lần Ngoại nhìn thấy nó rồi móc túi đưa tiền cho Lượm biểu chạy theo mua tấm vé
số.  Tối về Lượm nằm trằn trọc cả đêm, nhắm mắt chập chờn chỉ mơ thấy thằng nhỏ
mù và những tấm vé số đầy màu sắc như bươm bướm bay đầy trời.  

     Mưa...  cơn mưa của cái xứ chỉ có hai mùa nên đổ nước trận nào là ra trận đó.   
Buổi chiều mây đen kéo đến giăng kín một góc trời xám xịt.  Gió xao xác cuộn tròn
theo những chiếc lá, rác rưởi trên đường.  Người lớn nhìn trời lắc đầu ngao ngán,
giọng rầu rầu: “Mưa như vầy còn buôn bán, làm ăn được gì hở trời!” rồi lụi hụi đi lấy
thau, sô để chuẩn bị hứng nước dột.  Chỉ có lũ trẻ là khoái chí ngấm ngầm trong

bụng vì không phải đến trường học hay đi phụ cha mẹ kiếm ăn.  Những người đi
đường vội vã tất tưởi trong cơn gió mong kịp về nhà khi trận mưa chưa đến.  Có vài
giọt  lất phất rơi trong trời chiều làm nhẹ đi cái nóng oi ả của  ban trưa còn vương
vất.  Quán thịt cầy ngoài đầu đường đã có khách ghé qua ngồi trú mưa đông đúc lắm
rồi.  Những khuôn mặt nhễ nhại đỏ ké vì rượu thịt, chả dồi...  Ở đó là một thế giới
khác biệt hẳn với cái xóm nghèo bần cùng của Lượm.  Người ta ăn, người ta nói, ồn
ào vui vẻ giữa những đùi thịt nướng vàng ngậy, những đầu chó thui nhe răng trắng
nhởn.  Mỗi lần Lượm đi qua quán nó luôn cúi nhìn xuống chân hay ngó lơ ra ngoài
lộ.  Nó cảm thấy rờn rợn.  Mùi thịt nướng từ cái lò quạt than đỏ hồng đang nhỏ mỡ
ngút khói kia chỉ làm cho nó muốn ói.  Nó muốn chạy nhanh qua khúc đường đó đến
khi quẹo ngang vào con ngõ, ngửi thấy mùi ẩm mốc của cái xóm nghèo đã thấm sâu
vào da thịt quen thuộc không rời.  

     Khi Lượm vừa kịp dọn hàng cho Ngoại, mưa đã bắt đầu nặng hạt.  Về đến nhà
chỉ trong chốt lát trời đổ mưa như trút nước.  Cả cái xóm nghèo ngập nước chảy
loang loáng thành dòng sông nhỏ lờ lờ đục ngầu, rác rến trôi lềnh bềnh.  Lượm thích
nhìn những cái bong bóng nước tự phồng lên rồi vỡ tan ra dưới làn nước như những
con cá đang đớp mồi.  

- Lượm ơi!  Ra tắm mưa.

     Thằng Còi đang đứng nhảy cởn cởn trước sân réo um sùm.  Như chỉ chờ có thế,
Lượm nhảy phóc xuống giường cởi phăng chiếc áo trên người phóng vội ra sân.  
Thằng Còi mặc trần xì có cái quần đùi xệ rún khoe những chiếc xương sườn nhô cao
tưởng lần tay là có thể đếm được.  Hôm trước trong giờ Khoa học Thường thức, học
bài “thân thể người ta gồm có ba phần: đầu, mình và tứ chi”, tụi nhỏ cứ liếc về phía
thằng Còi mà cười híc híc.  Cô giáo phải gõ thước lên bàn côm cốp làm mặt nghiêm
nhưng cũng không dấu được nụ cười tủm tỉm.  Bộ giò của nó như hai ống sậy nhưng
nhanh vô cùng.  Nó có cú “ngả bàn đèn” sút gôn thần sầu quỷ khốc.  Trận banh nào
thiếu nó phe ta cũng chạy hụt hơi chứ chẳng chơi.  Khi Lượm ra sân, tụi nhỏ đã chia
phe đá bóng bùm bùm nước văng tung toé.  Cả xóm vang lên tiếng la hét ồn ào của
lũ trẻ xen lẫn tiếng chân lội bì bỏm trong nước lôi kéo cả người lớn cũng phải hé cửa
theo dõi trận đấu “bóng nước” có một không hai.  Thằng Còi bị hai thằng nhóc  kèm
chặt nãy giờ, chỉ chờ sơ hở nó sút một trái mở màn qua bên gôn địch.  Thằng thủ
môn trợt chân té chúi nhủi, trái banh bay thẳng qua đầu trong tiếng reo hò chiến
thắng của lũ trẻ.  Thằng Lượm chạy theo trái banh lăn vào trong chái hiên của ngôi
đình, bất ngờ nhận ra thằng nhỏ bán vé số đang ngồi co ro một mình trong góc đền.  
Mặt nó tái mét vì lạnh, hai con mắt ngơ ngác thất thần ngẩng lên khi nghe bước chân
Lượm đến gần.  Nó chỉ có một mình, con chó vàng không còn bên cạnh nó.  Thằng
Lượm buột miệng hỏi:

- Con chó vàng của mày đâu?

Hai dòng nước mắt ứa ra từ đôi mắt mù lòa.

- Người ta bắt nó rồi!

     Nói xong nó gục mặt xuống đôi tay, hai vai run run trông như một tàu lá chuối
đang tả tơi trước gió.  Thằng Lượm chợt thấy nghẹn nơi cổ họng, nó muốn nói một
câu gì đó mà không sao nói được.  Nó ngồi xuống bên cạnh vòng tay ôm lấy vai
thằng nhỏ nhìn ra ngoài trời mà thấy mắt mình cũng ướt đẫm.

     Mấy ngày sau không thấy thằng nhỏ mù đi qua xóm nữa.  Trưa nào Lượm cũng
bưng tô cơm ra bên hiên nhà ngóng nó.  Ngoại hỏi:

- Sao buồn vậy con?

-  Người ta bắt con chó vàng của thằng nhỏ bán vé số rồi, Ngoại à!

Ngoại thở dài:

- Sao không nói cho Ngoại biết.  Chiều ra phụ Ngoại dọn hàng sớm rồi đi tìm nó nghe.

     Lượm nhìn theo bóng Ngoại lững thững đi ra sân.  Ánh nắng ban trưa xuyên qua
giàn bầu rọi xuống mái tóc lơ thơ bạc trắng ánh lên những tia sáng vàng rực.  Lượm
bỗng thấy Ngoại giống hệt ông Bụt trong những chuyện cổ tích mà cô giáo nó hay kể,
bao giờ cũng bắt đầu bằng hai chữ “Ngày xưa...”.  Lượm mỉm cười nghĩ thầm, ngày
mai nó sẽ vào lớp và nói với cô rằng: “Không phải chỉ ngày xưa mới có chuyện cổ
tích đâu, ngoài đời thường cũng có những chuyện cổ tích rất hay nếu chúng ta vẫn
còn muốn kể.”





                                                            Nguyên Tú My








Hội Cựu Học Sinh Nguyễn Du