Hội Cựu Học Sinh Nguyễn Du
           Tết nhất đến nơi.  Ngọn gió cuối đông
    trượt qua hàng cây kiểng xum xuê cành lá,
    lẩy phẩy hương xuân bên những cánh hoa
    cúc vàng rượm, mồng gà đỏ thắm rực rỡ cả
    một góc trời.  Người ta chở tết chạy rần rần
    trên phố.  Muôn màu muôn vẻ.  Người đi
    sắm tết cũng đông mà người đi chơi tết cũng
    nhiều.  Người ta ra đường để cầu cái vui
    cho năm mới, cộng chút luyến tiếc khi năm
    cũ trôi qua.  Cái xôn xao của mùa xuân
cũng trôi cả vào con hẻm nhỏ theo những gánh bông bầy kín trên lối đi.  
Xóm nghèo mà cũng chơi bảnh.  Ráng sắm một, hai chậu hoa rẻ tiền bông
tím đỏ đặt ngay trước cửa nhà ra vẻ Tết đã đến bên cửa nhà tui rồi nè.  Tụi
nhỏ cũng đang nôn nóng mong ba ngày Tết mau đến để được nghỉ xả hơi
chơi cho đã đời.  Trường học đóng cửa sau ngày đưa ông Táo, rảnh rỗi nên
buổi sáng Lượm hay ra ngồi thế ngoại trông hàng.  Những khi vắng khách, nó
thường cho phép mình được thong dong ngắm nghía cuộc sống chộn rộn bên
vỉa hè chung quanh.  Chỗ ngồi sửa xe đạp của ông cháu nó ở dưới một gốc
cây điệp vàng có tàng lá to che bóng mát rượi.  Lượm thích bầu không khí
trong lành của những buổi sớm mai, không có mùi rượu bia, tiếng hò cụng ly
của cái quán nhậu bên đường vọng qua.  Đôi lúc nó thích thú thả tâm hồn
mơ mộng miên man trên những đám lá xanh chập chờn ánh nắng tưởng như
một chiếc lọng vàng che trên đầu của vị hoàng tử không ngai trong câu
chuyện cổ tích thần tiên.  

      Vậy mà buổi sáng nay, cái lọng vàng yêu quý của nó đã có một kẻ dám
tước đoạt.  Lượm đặt thùng đồ nghề xuống đất, chống tay nhìn con nhỏ đang
ngồi thu lu bên rổ bánh, lên giọng:

– Ê nhỏ, chỗ này có chủ rồi.

Con bé vênh mặt lên.  Hai chùm tóc lưa thưa cháy nắng đỏ ké trên đầu lúc
lắc như cái đuôi gà tre xoè ra đang chuẩn bị đá:

– Tui ngồi đây trước.  Bộ mua gốc cây này sao vậy?

Biết đụng trúng thứ dữ rồi nên Lượm cũng nói cứng:

– Chỗ này của Ngoại.  Tao giúp ổng dọn hàng.  Biết điều xích qua một bên
tao cho ngồi ké nắng.

      Con bé ngước mắt lên nhìn Lượm.  Thằng ôn dịch tóc đầu đinh lởm
chởm, tay chân to lớn đen thui như thanh củi bếp, nói chuyện chắc nịch kiểu
này có lì cũng không xong.  Biết thân, nó hậm hực kéo rổ bánh xích ra phía
ngoài sau khi ném cho Lượm một cái nguýt sắc cứa cổ.

      Dọn hàng xong, Lượm quay qua nhìn con bé đang ngồi ngó lơ ra đường,
mặt cứ nghênh lên không thèm nhìn qua nó.  Con nhỏ nhìn thua Lượm chừng
vài tuổi nhưng bé xíu ốm nhom như con mèo đói.  Cái mím môi bướng bỉnh
vẫn không giấu được nét buồn rầu còn đọng trên khuôn mặt đầy nét trẻ con.  
Lấy tay vuốt mấy sợi tóc tơ vương lòa xòa trên trán rịn mồ hôi.  Nó quay lại
trừng mắt nhìn Lượm như muốn gây sự.  Đôi mắt... đôi mắt to, đen nhánh,
hàng mi dài ướt nước trông như vừa khóc xong.  Bỗng dưng Lượm thấy tội
tội, ân hận chuyện dành chỗ vừa rồi, tìm cách bắt chuyện làm lành:

– Nè, bán cái gì vậy?

Con nhỏ trả lời dấm dẳng:

– Bánh tằm.  Có mua không mà hỏi.

      Trời ơi, bà chằng lửa.  Buôn bán mà đanh đá kiểu này ai dám mua.  Nó
móc túi cầm tờ giấy bạc ve vẩy:

– Đừng khi dễ nghe, người ta có tiền đây nè.  Bán cho một gói đi.

      Con bé mở nắp nồi.  Hơi nước bốc lên đưa mùi nước dừa lá dứa thơm
phức.  Lượm nhai sợi bánh khoai mì dẻo tan trong miệng khen:

– Bánh ngon quá ha.  Má làm hả?

Con nhỏ vênh mặt lên:

– Tui làm chớ ai.  Mài bột khoai, hấp bánh một tay tui hết.  Cực lắm chớ
hổng dễ ăn đâu.

– Má đâu, sao không làm?

      Cặp mắt to ướt của nó bỗng tối sầm, hai hàng mi dầy chớp chớp như
chực đổ cơn mưa, giọng xìu xuống:

– Má bịnh.  Phải nghỉ dưỡng.  Mà hỏi chi nhiều vậy, bộ “cớm chìm” hay sao
chớ?

      Con nhỏ bỗng dưng nổi quạu bất tử làm Lượm dội ngược.  Con cái nhà
ai “mày xanh, mỏ đỏ” quá vậy không biết.  Nhóc con mới chừng ấy tuổi đầu
đã phải lăn lóc đầu đường xó chợ kiếm ăn, cơ cực quá nên cay đắng hoài
nghi luôn chồng chất.  Nó vùng vằng ngồi nhổm lên xoay lưng lại với Lượm.  
Đôi vai gầy mỏng mảnh nhô cao trong chiếc áo màu xanh đã bạc cả một
mảng lưng thấy thương thương sao đó.  Lượm chợt nghĩ đến cảnh của nó.  
Nếu không có ngoại thương tình đem về nuôi chắc nó đã thành cái hồn ma
không tên, không họ lây lất ngoài miễu ông Tà rồi.  Dù gì con nhỏ cũng còn
có má, còn có một người thân thiết để nó chăm nom, để đuợc gọi lên tiếng
“Má” êm đềm nghe như lời của mấy bài thơ, bài hát.  Ai cũng có chuyện về
má của mình để kể.  Như thằng Còi bạn nó.  Chiều qua, nó sưng sỉa mặt
mày, lẫy cơm cả buổi vì bị má nó đánh đòn cái tội đá quả bóng vô cái nồi của
bà Tám cháo vịt.  May mà không ai thấy, bả múc quả bóng dính tèm lem đầy
cháo ra rồi chửi cho một trận te tua.  Ngoại biểu đừng có trách má nó, ai
cũng có duyên phận của mình.  Hổng phải má nó không thương mà bỏ nó
đâu, cuộc sống có những điều đôi khi không thể giải thích được, chỉ một phút
lỡ lầm, chỉ một giây nông cạn rồi không vượt qua được thôi.  Khi nào Lượm
lớn sẽ hiểu nhiều hơn nữa.  Nghe ngoại khuyên nó cũng thấy nguôi ngoai cái
nỗi buồn ray rứt của một đứa trẻ bị bỏ rơi.  Nhưng mỗi tối đi ngủ, nằm nhìn
ra bầu trời vời vợi trăng sao, nó vẫn cầu trời khấn Phật cho nó được gặp lại
má nó một lần.  Chỉ để được nhìn và hỏi một câu thôi.  Sao má bỏ tui đi vậy,
bộ không thương tui sao?  

      Mải suy nghĩ miên man, đến lúc Lượm nhìn qua thì con nhỏ đã bỏ đi từ
lúc nào rồi.  Tự nhiên Lượm bỗng thấy lòng buồn buồn...  Mấy ngày sau,
những khi rảnh rỗi Lượm thót ngay qua nhà chú Năm thợ mộc, gõ gõ đóng
đóng cái gì ở bên đó suốt buổi.  Có nhiều khi nó mê mải quên cả cơm chiều,
Ngoại phải đi qua gọi về ăn cơm.  Chú Năm cứ tấm tắc nói với Ngoại, thằng
nhỏ khéo tay ghê nghe ông Hai, rảnh rỗi cho nó qua đây phụ việc rồi tui
truyền cho nghề mộc.   

      Mấy ngày giáp Tết trời chợt nóng oi ả.  Ban ngày nắng gắt, mấy người
bán hoa cứ than trời như bọng khi xách thùng vào nhà nó xin nước để tưới
lên mấy vạt bông héo hắt tội nghiệp.  Chỗ ngồi cạnh Lượm là một chồng dưa
hấu xanh thẫm chất lên như núi của ông Tư râu.  Trời nóng nên dưa của ổng
bán nhanh hơn những hàng khác.  Người ta không chờ được đến Tết để nếm
cái vị ngọt lịm sũng nước mát rượi của quả dưa đỏ.  Mấy bà bạn hàng gần đó
thỉnh thoảng chung nhau tiền chạy qua biểu, ông Tư bán cho tụi tui trái nào
xấu xấu thôi, ăn cho đỡ khát nước (ý là bán cho tui rẻ rẻ đó mà).  Già Tư
cũng hào phóng, lâu lâu ổng bổ một quả dưa đem đi mời hết bạn hàng chung
quanh ăn lấy thảo.  Dĩ nhiên thằng Lượm cũng có phần.  Bao giờ già Tư cũng
chừa lại cho nó miếng to nhất rồi khen nó nhỏ mà giỏi quá.  Cô Ba bánh tét
cười hấp háy con mắt ghẹo nó, già Tư tính o thằng nhỏ cho con cháu ổng đó
mà, làm Lượm mắc cở muốn chết.  Ừa, con nhỏ cháu già Tư nhìn cũng dễ
thương.  Thỉnh thoảng nó đi theo má ra trông hàng phụ ông ngoại.  Nó hay
mặc bộ đồ bông vàng lấm tấm hoa tím đỏ đi qua đi lại trông như bụi hoa ngũ
sắc.  Lượm lịch sự gọi vậy chớ gặp cái miệng thằng Còi nó sẽ nói là bụi hoa
cứt lợn (xin lỗi nghe)!  Mà khổ thiệt, không hiểu mỗi lần con nhỏ liếc qua
Lượm cười ruồi lại làm cho Lượm nhớ đến đôi mắt đen láy luôn ướt nước
như muốn đổ mưa của ai đó!  Trời nóng như thế này... sao nó không trở lại
đây, Lượm sẽ nhường chỗ bóng mát nhất để cho hai cái đuôi tóc bớt cháy đỏ
vì dang nắng.  Hình như có một tiếng thở dài đâu đó ngân lên từ phía trong
lồng ngực của thằng nhỏ sắp qua mười hai tuổi...   

      Chiều 28 Tết, Lượm bỏ hàng để mình Ngoại trông, về nhà nằm nướng
trên chiếc võng sau vườn.  Đang lơ mơ ngắm nhìn mấy con bướm bay lượn
trên vồng hoa cải vàng trổ lá xanh non, Lượm giật thót mình vì một cái giọng
lanh lảnh (chỉ nghe qua có một lần mà đã thấy quen lắm rồi) vang lên giữa
tiếng láo nháo của đám con nít trước sân.  Lượm chạy vội ra cửa.  Nó!  Con
nhỏ đang đứng, một tay chống ngang hông, một tay ôm rổ bánh nặng xẹo cả
bên người.  Lá chuối, giấy gói bánh rơi vương vãi đầy dưới chân.  Mồ hôi,
mồ kê nhỏ xuống khuôn mặt lấm lem đỏ hồng lên vì nắng.  Vẫn hai chùm tóc
cột dựng ngược trên đỉnh đầu, lúc lắc theo cái miệng đang ngoác ra... chửi
đám con trai đứng thập thò quanh đó:

– Mồ tổ cha tụi bây.  Đồ ôn hoàng dịch lộn.  Bộ hết chỗ đá banh hay sao mà
tụi bay đá trên đường trên lộ.  Tao vái ông bà ông vải cho xe hủ lô cán hết
mấy thằng trời đánh thiên lôi này đi.

      Lượm hết vía.  Trời ơi, bà chằng lửa đây rồi.   Chửi đến mồ tổ nhà
người ta đúng là “điếc không sợ súng” mà.  Lượm chạy ra kéo tay nó, can:

– Thôi mà, bớt giận.  Tụi nó lỡ, không ai muốn đâu.  Vô đây ngồi nghỉ đi rồi
tui cắt tàu lá chuối khác đền cho.

      Con nhỏ đang sửng cồ như gà đá, đôi mắt long lên giận dữ chợt dịu lại
khi nhìn thấy Lượm.  Ngần ngừ một giây rồi nó te tái cắp rổ bánh đi một
nước ra sau vườn, ngồi bệt dưới giàn bầu, rút tờ báo ra quạt phành phạch.  
Chỉ chờ có thế, Lượm chạy vội ra bụi chuối lựa một tàu lá lành lặn nhất, đem
ra bể nước chà rửa sạch sẽ.  Vừa làm Lượm vừa liếc qua con nhỏ đang ngồi
thờ thẫn ngó mông lung.  Con bé ngồi im không nhìn Lượm, dường như nó
đang bận tâm suy nghĩ đến một điều gì quan trọng lắm.  Mà không suy nghĩ
sao được.  Hôm nay đã 28 Tết rồi, nhà cửa còn trống trơn.  Ngó thấy người
ta sắm tết đùng đùng còn nhà mình chỉ toàn bùn sình rác rưởi ngập lên tới
đầu gối.  Dãy nhà sàn sát mé sông lợp lá dừa lất phất trong gió, cứ mỗi mùa
mưa qua càng thêm tơi tả.  Nó hay cười với má.  Càng mát chớ sao.  Trống
cửa trước, gió đưa ra cửa sau thông thống mát rượi không cần quạt máy.  Chỉ
cần ngó chừng thằng em đang lẩm chẩm biết đi không biết phân biệt đâu là
ranh giới giữa sàn nhà và sông.  Bữa trước má bịnh nằm thiêm thiếp, còn nó
đang lui cui làm bếp.  Thằng nhỏ bò ra sát mé, nó nghe một tiếng bỏm nhẹ
như viên sỏi rớt xuống nước.  Linh tính báo cho nó quay lại tìm em, thì thấy
thằng bé đang chới với trên dòng nước.  May mà nó nhảy xuống kịp, vớt em
lên thằng nhỏ còn nhe hai cái răng thỏ ra cười với nó nữa chứ.  Từ bữa đó,
hễ bận tay là nó lấy dây cột chân em vào cột nhà.  Nhìn thằng nhỏ bò loanh
quanh như con chó con cũng tội nhưng biết làm sao.  Giá mà ba nó còn
sống.  Người ta nói ông trời có mắt tại sao lại bắt ba nó đi sớm để cho mẹ
con nó cơ cực như vầy.  Hai dòng nước mắt tủi thân ứa ra lăn dài trên má.  
Thằng Lượm ở trong nhà hớn hở đi ra, tay ôm tập lá chuối đã được cắt xén
gọn gàng nhìn thấy con bé đang ngồi bó gối sụt sịt khóc, nó luýnh quýnh lấy
ngay cái khăn vừa lau lá chuối vắt trên vai thấm vội những giọt nước mắt lấm
lem trên má con bé.  Nó muốn nói một câu gì đó để an ủi mà không nói nên
lời.  Hai đứa cứ ngồi bên nhau như vậy một lát bỗng thằng Lượm như chợt
nhớ ra điều gì, nó đứng phắt dậy nắm lấy hai bàn tay bé nhỏ của con bé reo
lên:

– Ngồi yên đây nghe, chờ một chút.  Có cái này hay lắm dành cho đằng ấy!

      Nói xong, nó cắm đầu chạy về phía sau hè của ngôi đình.  Mặt con nhỏ
thoáng lên một niềm vui hồn nhiên, nó bồn chồn ngó theo bóng thằng Lượm
chờ đợi.  Chỉ một thoáng Lượm trở lại, đứng lấp ló sau ngôi đình la lớn:

– Nhắm mắt lại, không được ăn gian nghe!  Đếm một, hai, ba... mới được
mở mắt ra.

      Con bé lấy hai tay bưng lấy mặt.  Nó thấy lòng vui quá, lâu lắm rồi mới
có được một niềm vui như hôm nay.  Bây giờ khi đang nhắm chặt đôi mắt,
nó vẫn nhìn thấy khuôn mặt rám nắng, nụ cười ngạo nghễ của thằng Lượm
như in trong đầu tưởng như đã từng quen biết nhau lâu lắm rồi.  Má nó nói,
khi mình nhắm mắt lại mà vẫn có hình ảnh ai đó hiện ra rõ nét, đó là người
mình rất thương mến.  Như nó vẫn nghĩ về ba nó trong những buổi chiều đầy
gió lung lay mái lá mục rữa.  Khi những cơn mưa đi qua, nước dâng cao dập
dềnh dưới căn nhà sàn lình bình trên sông.  Ngay cả những lúc ôm rổ bánh
nặng trĩu bước đi dưới ánh nắng chói chang của  buổi trưa hè, nó vẫn nhìn
thấy ở cuối bầu trời là những đám mây có mang khuôn mặt với nụ cười trìu
mến của ba nó.  Đó là khoảng trời thương yêu của riêng nó, không thể chia
lìa.  Mải suy nghĩ miên man, thằng Lượm đã trở lại đứng bên cạnh lúc nào
không hay.  Nó hét vào tai con nhỏ:

– Một... hai... ba... mở mắt ra.

      Giật mình buông hai tay ra, con bé sững sờ trước món quà thằng Lượm
dành cho nó.  Một chiếc xe kéo nhỏ nhắn, xinh xắn được đóng bằng gỗ tạp
rất khéo nằm ngay trước mắt.  Hai cái bánh xe cũ kỹ vẫn còn đọng lớp rỉ sét
bám chặt lâu ngày mà Lượm đã tốn cả buổi chiều để chà vẫn không đi.  Thấy
con bé nhìn chăm chú vào chiếc xe mà không nói gì cả, Lượm phân bua:

– Ờ, cái bánh xe hơi cũ.  Nhưng không sao đâu, coi vậy chớ tốt lắm đó.  Có
hư cứ đem lại đây sửa cho, không lấy tiền đâu.

Con bé rơm rớm nước mắt, ấp úng:

– Anh cho tui đó hả, sao anh tốt với tui quá vậy?

Nghe con nhỏ nói vậy Lượm vui vẻ trở lại, nó cười hơn hớn hãnh diện:

– Có gì đâu, chuyện nhỏ mà.  Đóng cái xe này dễ ẹc.  Ấy có thể bỏ cái nồi
nặng chình ịch kia lên mà kéo đi cho đỡ nặng.  Con gái ôm cái rổ đi cà quẹo
như vậy hoài hư cột sống hết.  Cô giáo nói vậy đó!

      Con bé im lặng nhìn Lượm lăng xăng xếp rổ bánh lên cái xe kéo.  Cặp
mắt to đen của nó không còn cái vẻ u ám của những buổi chiều đổ mưa buồn
nữa.  Mà bây giờ trong đôi mắt đó dường như có cả một mùa xuân đang trở
về cùng với những vạt nắng vàng ấm áp trong khu vườn nhỏ.


              
                                                      Nguyên Tú My