Hội Cựu Học Sinh Nguyễn Du
    Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
    Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.
    (Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết
    Đêm qua, sân trước một cành mai).


       Không phải chỉ một đêm… nhiều đêm qua, một chuỗi ngày qua, một thời thơ ấu,
một vùng ký ức hằn sâu, khắc khoải trong nỗi nhớ của tôi !

   Ngày đó mới 13 tuổi, tôi và thằng bạn thân, từ 26 Tết đã cùng nhau đạp xe lên Chợ
Hoa Sàigòn.  Đi giáp vòng chợ, tìm khu bán Mai vàng, lựa cho mỗi thằng một gốc Mai,
cao ngất, đem về bỏ vào chậu chưng ba ngày Tết.  Và đúng là ba ngày, nước tưới chậu
Mai lênh láng khắp sân mà Mai cũng héo úa và chết dần.  Năm sau rút được kinh
nghiệm, nghe nói đốt gốc cháy đen, cây sẽ không bị vi khuẩn phá hoại.  Nhưng rồi cây
cũng chết!  Ngu thêm hai năm nữa, mới hiểu rằng cây Mai cao gần hai thước  chỉ là
nhánh Mai rừng, chỉ được cái là rẻ rề, lá nhiều hơn hoa, cành tua tủa, túm tụm, chỉa
thẳng lên trời.  Đến năm 16 tuổi, tôi lẫm chẫm bước vào làng Mai ở Thủ Đức, làm quen
với nghề trồng Mai vàng: “Mai được trồng từ hạt hay chiết cành, trồng ngoài vườn, vào
bồn hay vào chậu đều được.  Mai ưa ánh sáng và đất ẩm.  Chăm sóc không khó bằng
Đào.  Để hoa Mai trổ bông đúng vào những ngày đầu năm, từ giữa tháng chạp bắt đầu
ngắt lá và ngưng tưới nước”.  Những bài học lý thuyết và những chuyến đi thực tế, tôi
nhanh chóng trở thành nhà “trồng Mai con” trong năm năm với hơn chục gốc “bé cỏn
còn con” èo uột, hoa lá thưa thớt như bàn tay đếm được.  Thôi thì bắt chước người ta,
chơi Mai, là bỏ tiền mua một gốc Mai vừa ý đem về.  Bà con cứ tưởng mình là chủ cây
Mai, mà là chủ thiệt, dù chỉ mới được ba ngày!  Hai thằng, tậu hai gốc Mai, lựa thiệt kỹ,
gốc to, nhánh nhiều, uốn nắn công phu thật đẹp, thật hài hòa.  Nút hoa no tròn, sin sít,
đặc nghẹt.  Một số búp hé nở, căng tròn một màu vàng rực, đã có một vài hoa nở rộ,
đếm rõ tám cánh hoa, vừa to, vừa dày, vừa đậm màu sức sống…  Thế là Tết năm đó hai
thằng được khen khéo lựa Mai.  Cây Mai vàng rực, đều khắp từ gốc tới ngọn, thi nhau
nở từ tối 30 cho đến hết mùng.  Mai rụng vàng cả chậu, vàng cả góc sân, niềm hân hoan
trào dâng, sung sướng như cưới được nàng Xuân!  Rồi Tết qua đi... tôi chăm sóc cây
Mai thật kỹ, thật chu đáo, hỏi thăm, đọc sách, trẩy lá, bón phân, tưới nước, hãm,
thúc…  Biết hết, làm đúng, mà nút nụ chẳng thấy đâu, lác đác thấy thương… nghe nói
năm đó do thời tiết thất thường, nên Mai nở không đúng Tết.  Một lần thằng bạn đem về
một chậu Mai bonsai nhỏ xíu, hoa nở chi chít đầy thân và cành.  Thấy ham tôi cũng
chuyển sang chơi Mai bonsai, tậu một gốc sần sùi, mọc đầy rêu, thế “Hạc bay”.  Để cho
dữ dằn hơn, tôi lấy hết đất ra, nhớm rễ lên cao hơn nữa, rồi đổ đất lại.  Rễ nhô càng cao,
dáng Mai càng dữ dội…  Cuối cùng tôi hiểu thêm rằng nếu động rễ, Mai sẽ chắc chắn
chết… và hết một cái Tết.  Tết đi, Tết đến, Tết tàn.  Hai đứa tôi thành nghệ nhân chơi
Mai hồi nào hổng hay.  Mỗi đứa một gốc Mai khác, đẹp hơn ngày đầu, hoa nở vàng
ngợp, chơi suốt mùa Tết.  Hết Tết, không dám làm nghệ nhân dỏm nữa, đem gửi nghệ
nhân thiệt chăm sóc.  Một năm, một triệu đồng một gốc… tốn thêm ít tiền giúp nghệ
nhân sống qua ngày và mình thì chắc chắn sang năm lại có Mai nở đúng ngày.

     Rồi thằng bạn đi nước ngoài đoàn tụ, còn lại một mình, không còn đứa để cùng bàn,
cùng nghiên cứu.  Tôi cũng bận bịu công việc, gia đình, công sở… nhưng tôi vẫn nhớ nó,
vẫn nhớ Mai, hiểu nó nhiều hơn hiểu Mai, và hiểu rõ nó bây giờ nhớ Mai nhiều hơn tôi
nhớ !


    Vũ Đình Văn